Bu sayfada
Oyun Terapisi
Oyun terapisi nedir?
Yönlendirilmemiş oyun terapisi, çocuğun terapi sürecinde kendi oyununu ve temasını belirlemesine dayanır. Terapist çocuğu yönlendirmekten çok onu dikkatle gözlemleyerek, anlayarak ve güvenli bir ilişki alanı sunarak eşlik eder. Çocuklar zorlandıklarını çoğu zaman sözlerle değil; seçtikleri oyuncaklar, tekrarlayan sahneler ve bedenleriyle anlatır. Tanım ve süreç haritası oyun terapisi nedir yazısındadır; bu sayfa Kadıköy’de yüz yüze çalışmanın kapısıdır.
Seanslarda çocuğun seçtiği oyuncaklar ve oyunlar aracılığıyla kendini ifade etmesine fırsat verilir. Oyunda ortaya çıkan duygu, düşünce, çatışma ve ihtiyaçlar terapötik ilişki içinde ele alınır. Amaç çocuğa ne yapması gerektiğini öğretmek değil; kendisini özgürce ifade edebileceği güvenli bir alan oluşturmaktır.
Bu süreç; duygularını ifade etmekte zorlanan, kaygı, korku, öfke, uyum güçlüğü, davranış sorunları ya da yaşam değişimleri yaşayan çocukların duygusal dünyalarını anlamalarına yardımcı olabilir. Çocuklarda kaygı, okula uyum, kardeş ilişkileri ve kayıplar gibi başlıklarda oyun, çocuğun temposuna saygı duyan bir dildir.
Çocuk Merkezli Oyun Terapisi (Association for Play Therapy) ve Filial Terapi eğitimlerini Reyhana Seedat’tan aldım. Filial terapi, ebeveyn–çocuk ilişkisini güçlendirmeye odaklanır: Oyunu yalnızca odaya bırakmayız; evde de güvenli bir ilişkinin nasıl kurulabileceğini ebeveynlerle birlikte düşünürüz.
Kimler için
Oyun terapisi kimler için uygun olabilir?
Oyun terapisi bir “yaramazlık düzeltme” yöntemi değildir. Çocuğun iç dünyasını anlamak ve ona eşlik etmek içindir. Aşağıdakiler sık karşılaşılan başvuru nedenleridir.
Duygular ve davranışlar
- Kaygı, korku, öfke patlamaları ya da içe kapanma
- Duygularını adlandırmakta ve anlatmakta zorlanma
- Uyku, yeme ya da tuvaletle ilgili davranışsal güçlükler
İlişkiler ve geçişler
- Okula uyum, ayrılık kaygısı, yeni kardeş ya da taşınma
- Ebeveyn ayrılığı, kayıp ya da aile içi çatışmalar
- Arkadaşlıkta zorlanma, dışlanma ya da zorbalık deneyimleri
Gelişim ve öğrenme
- Dikkat, dürtüsellik ve akademik süreçle ilgili güçlükler
- Özgüven ve kendini ifade etme zorlukları
- Yaş dönemine bağlı duygusal uyum sorunları
Dikkat ve öğrenme soruları olduğunda oyun terapisi tek başına yeterli olmayabilir; gerektiğinde psikolojik testlerle değerlendirme yapılır. DEHB tanısı çocuk ve ergen psikiyatristine aittir.
Süreç
Oyun terapisinde süreç nasıl ilerler?
Çocuklarla çalışma her zaman ebeveyn görüşmesiyle başlar. Çocuğunuzun gelişim öyküsünü, aile yaşamını ve sizi kaygılandıran konuları konuştuktan sonra çocuğunuzla oyun odasında, onun hızında tanışırız. Mümkünse ilk görüşmeye iki ebeveynin de katılması, çocuğu farklı açılardan tanımamıza yardımcı olur.
Oyun odasında çocuk kendi oyununu seçer. Ben ona güvenli bir ilişki sunarak eşlik ederim. Oyunda neyin tekrarlandığını, hangi duyguların göründüğünü ve çocuğun neye ihtiyaç duyduğunu zamanla birlikte anlamaya çalışırız. Ebeveyn görüşmelerinde bu çerçeveyi sizinle paylaşır, evde nasıl eşlik edebileceğinizi konuşuruz.
- 1
Ebeveyn görüşmesi
Gelişim öyküsü, ailedeki değişiklikler, okul ve sizin gözlemleriniz dinlenir. Çocuğunuzla nasıl tanışacağımızı birlikte planlarız.
- 2
Oyun odasında tanışma
Çocuk odadaki malzemelerle kendi temposunda tanışır. İlk seanslar ilişki kurmaya ve güvenin oluşmasına ayrılır.
- 3
Oyunun dili
Seçilen oyunlar, tekrarlayan sahneler ve duygular terapötik ilişki içinde ele alınır. Çocuğa “doğru oyunu” dayatmayız.
- 4
Ebeveynlerle iş birliği
Düzenli ebeveyn görüşmelerinde gelişimi paylaşır, evde sınır, duygu ve oyun için nasıl bir ortam kurulabileceğini konuşuruz.
- 5
Okul ve değerlendirme
Gerekli gördüğümde ve yalnızca sizin onayınızla öğretmen ya da rehberlik servisiyle görüşürüm. Dikkat ve öğrenme sorularında testler gündeme gelebilir.
Uzmanlık
Eğitim ve okul deneyimi
Çocuk Merkezli Oyun Terapisi ve Filial Terapi eğitimlerimin yanı sıra Gelişimsel Temas Terapi eğitimini de Reyhana Seedat’tan aldım. Uzun yıllar okullarda okul psikoloğu ve psikolojik danışman olarak çalıştım; bu deneyim, öğretmenler ve rehberlik servisleriyle iş birliğini sürecin doğal bir parçası haline getiriyor.
Görüşmeler Kadıköy ve Bostancı ofislerinde yüz yüze yapılır. Hangi ofiste oyun odasının uygun olduğunu randevu sırasında birlikte netleştiririz. Ebeveyn görüşmeleri gerektiğinde online sürdürülebilir.
İç bağlantılar
Hangi konularda oyun terapisi kullanılır?
Oyun, çocuğun birçok zorlanmayı anlatabildiği ortak dildir. Ayrıntılı sayfaları olan başlıklar:
Çocuklarda Kaygı
Çocuklarda kaygı sıklıkla karın ağrısı, ayrılırken zorlanma ya da oyunda tekrarlayan korku sahneleriyle görünür.
Konuyu okuyun: Çocuklarda KaygıDikkat ve Odaklanma Problemleri
Dikkat ve odaklanma güçlüklerinde oyun terapisi, değerlendirme ve ebeveyn desteğiyle birlikte düşünülür.
Konuyu okuyun: Dikkat ve Odaklanma Problemleri
Değerlendirme
Oyun terapisi ve psikolojik testler
Her çocuk için test uygulanması gerekmez. Dikkat, öğrenme, okul olgunluğu ya da gelişimle ilgili sorular olduğunda testler çocuğun güçlü ve desteklenmesi gereken yönlerini nesnel olarak görmemizi sağlar.
MOXO Dikkat Testi
MOXO dikkat testi, dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite alanlarında performans hakkında bilgi verir.
Test hakkında: MOXO Dikkat TestiWISC-IV Zekâ Testi
WISC-IV, bilişsel güçlü ve desteklenmesi gereken yönleri anlamaya yardımcı olur; tanı koymaz.
Test hakkında: WISC-IV Zekâ Testi
Aileyle birlikte
Ebeveynler için
Ebeveynler sürecin en önemli ortaklarıdır. Çocuğun seanslarda paylaştıklarının ayrıntısı, güvenini korumak için genel çerçevede aktarılır. Sizin sakinliğiniz, merakınız ve yargılamayan duruşunuz, oyunun odanın dışına taşmasının da yolunu açar.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Seans sonrası “ne oynadınız, ne konuştunuz?” diye sorguya çekmeyin; “nasıl geçti, yanında olmak isterim” yeterlidir.
- Evde kısa, yargısız oyun zamanları ayırın; kazanan–kaybeden oyunlardan çok birlikte kurulan oyunu tercih edin.
- Duyguyu küçümsemek yerine adlandırın: “Korkmuş görünüyorsun, bu çok anlaşılır.”
- Sınır koyarken ilişkiyi koparmayın; kural net, ses sakin olsun.
İlk adım
Ne zaman oyun terapisi düşünülmeli?
Şu durumlarda bir uzmanla görüşmek iyi gelebilir:
- Kaygı, öfke ya da içe kapanma haftalarca sürüyor ve gündelik hayatı zorluyorsa
- Okul, uyku ya da arkadaşlıkta belirgin bir gerileme varsa
- Ailede ayrılık, kayıp, taşınma gibi bir değişim çocuğu sarsmışsa
- Siz ebeveyn olarak nasıl eşlik edeceğinizi bilemiyorsanız